Boş ve karanlık bir sokakta yürüyen insanın duyduğu müziğin tesiriyle hissettiği endişe düzeyinde azalma ya da artma olabilir. Genelde dehşet sinemalarında kullanılan müziklerin tansiyonu arttırma konusundaki başarısı da bilinmektedir.
Müzik beynin hangi kısımlarına tesir eder ve hormonlarla alakası nedir?
Müzik, merkezi hudut sistemi ve beynin kabuğunda bulunan düşünme, konuşma, vücut denetimi ve öğrenme ile ilgili kısımları uyarmaktadır ve bu alandaki gelişmelere dayanak sağlamaktadır. Örneğin, depresyon periyodunda olan bireylerde müziğin beyni rahatlatıcı ve hormonal düzensizlikleri hafifletici tesiri olduğu bilinmektedir. Müziğin usul ve cinsine nazaran gerilim hormonlarını artışa ya da azalmaya sebep olacak güce de sahiptir. Buna ek olarak, müziğin ruhsal ve zihinsel hastalıklarda tedavi edici bir özelliği vardır.
Müzik ve psikoloji ilgisine bağlı araştırmalara örnek verebilir misiniz?
Bununla ilgili yapılan bir deneyde iki farklı kümede bulunan insanlara akvaryumda köpekbalığı izletilmiştir. Bu iki kümede köpekbalıklarını müziksiz olarak izlediklerinde çabucak hemen birebir duyguyu hissetmişlerdir. Daha sonra kümelerden birine tıpkı akvaryum tansiyon dolu bir müzikle izletilmiş, öteki kümeye ise sevinçli bir müzik eşliğinde izletilmiştir. İki kümenin müziğin tesiriyle hissettikleri değişmiştir. Tansiyon yüklü müzik dinleyen küme kaygı ile gerilirken, sevinçli müzik dinleyen taraf köpekbalığını tıpkı bir balinayı izler üzere keyifle izlemişlerdir. Tekrar yapılan bir araştırmada, ameliyata girecek hastaların bir kısmına klasik müzik dinlettirilerek hastaların ağrıya verdiği reaksiyon gözlenmiştir. Klasik müzik dinleyen hastaların ameliyattan evvel ve sonra ağrı kesicilere daha az muhtaçlık duydukları belirlenmiş, araştırma sonucunda müziğin acıyı dindirici yahut azaltıcı tesiri olduğu sonucuna varılmıştır.
Müzik aleti çalmanın insan psikolojisine ve beyefendisine tesirleri nelerdir?
Herhangi bir melodi işitildiğinde beyindeki birçok bölge faal hale geçer. Müzik aleti çalındığında ise bu aktiflik dereceği daha beliginleşir. Müzikle ilgilenen bireylerin işitsel yetenekleri yüksektir. Beyindeki kasların denetimi ve hareketinde sorumlu olan bölgeler ile işitsel ve görsel kısımlar ahenk içinde olması müzik aleti çalabilmek için gerekli olan durumlardır.
Araştırmalar müzisyenlerin beyinlerinin, müzikle ilgilenmeyenlerinkinden farklı olduğunu gösteriyor. Beyin görüntüleme sistemleri kullanılarak yapılan araştırmalarda müzik eğitimi alan şahısların beyinlerindeki gri unsur hacminin müzikle ilgisi olmayan insanlarınkinden daha fazla olduğu anlaşıldı. (Gri unsur beyinde kasların denetimi, bilişsel etkinlikler, görsel ve işitsel algı, hafıza, niyet oluşumu, otokontrol üzere fonksiyonlarla bağlantılı bir dokudur). Ayrıyeten bilim insanları erken yaşlardan itibaren müzikle ilgilenmenin kas ve hareket yeteneklerini geliştirdiğini, görsel-konumsal uyumu sağladığını, odaklanmaya yardımcı olduğunu, depresyon ve dert durumlarını azalttığını ve hisleri denetim etme imkânı verdiğini düşünüyor.
Müziğin insan üzerindeki tesirleri nelerdir?
- Müzik gerilimi azaltır, rahatlatır.
- Öfke düzeyinde azalmalara sebep olur.
- Duyguları daha gerçek tabir edebilmeye yardımcı olur.
- Müzik dinlerken, beyne giden kan ve oksijen ölçüsünde artış olduğu için, uyarıcı ve harekete geçirici tesiri var.
- Belirli müzik cinsleri, huzur veren endorfin hormonunun salgılanmasını ve sakinliği arttırır.
- Müzik kalp atışlarını ve metabolizmayı direkt tesirler. Egzersizlerde tempolu ve ağır müziğin tesirleri farklı sonuçlar doğurmuştur.
- Müzik ilham verir, hisleri harekete geçirir ve yaratıcılığı artırır.
- Etkili öğrenmenin temel ögesi olan beynin, sağ ve sol yarım kürelerinin istikrar içinde çalışmasını sağlar.
- Kas tansiyonunu azaltır, vücut hareketlerini ve uyumu geliştirir.
- Beynin, fizikî dünyayı algılama, zihinde canlandırma ve objeler ortasındaki farklılıkları ayırt edebilme yeteneğini geliştirir.